هرگاه مأموم در عدد ركعات شك كند ، ولى امام جماعت شك نداشته باشد ، مأموم نبايد به شك خود اعتنا كند ، ويا به عكس ( هرگاه امام شك كند ولى مأمومين شك نداشته باشند امام نبايد به شك خود اعتنا كند . ) بنابراين ، دليل دوم دايره شك در حديث اوّل را محدود كرده ومىگويد : مراد از « شك » يعنى بنابر أكثر گذاشتن وقتي است كه در نماز جماعت نباشد . مثال براي توسعه : حكومت اخبار مطلقهء ( ادلّه بر وجوب قضا مانند صحيحه منصور بن حازم و . . . ) بر اخبار لزوم رؤيت ، يعنى مطلقات ياد شده دايرهء لزوم رؤيت را توسعه داده ومىگويد : رؤيت أعم از آن است كه أهل اين ديار وشهر بينند يا در غير اين شهر هم ديگران بينند ، از اين رو ملتزم مىشوند به وجوب قضا در اين شهر پس از آن كه رؤيت هلال در شهر ديگر ثابت گرديد ، بنابراين اخبار مطلقه دلالت مىكنند بر تحقق رؤيت در اين شهر تنزيلا وتعبّدا ؛ يعنى ، تنزيل ونازل منزله قرار دادن رؤيت تعبّدى را مقام رؤيت وجداني ، پس رويت وجداني در شهر ديگر به وقوع پيوسته ، ورؤيت تعبّدى به كمك حكومت وتوسعهء رؤيت ، به شهر ديگر هم سرايت داده مىشود . انصراف مشهور بين دانشمندان فنّ أصول آن است كه انصراف وبازگشت ذهن از لفظ مطلق به بعضي از مصاديق ، يا به مصداق بارز وآشكارتر ، ويا به برخى از أصناف معنا ، مانع از تمسّك به اطلاق مىگردد ؛ مثلا در